Laat harmonie als doel los

Streven naar harmonie kan je juist gevangenhouden in conflict. Maak liever ruimte voor innerlijke vrede - en handel dan van daaruit.

Veel mensen die harmonie zoeken, zijn vooral bezig met de relatie.

Is de ander nog wel blij met mij? Vindt diegene me niet lastig? Kunnen we het alsjeblieft een beetje gezellig houden?

En dus slikken ze iets in. Passen zich aan. Wachten op een beter moment. Of verpakken wat ze werkelijk willen zeggen in zoveel lagen begrip dat de boodschap onderweg zoekraakt.

Allemaal om de harmonie te bewaren.

Maar harmonie is iets tussen mensen. En hoeveel invloed je daar ook op kunt hebben, je hebt haar nooit volledig in de hand. De ander kan teleurgesteld raken, boos worden of iets heel anders horen dan jij bedoelde. Zélfs als je het gesprek voert volgens het Grote Handboek der Geweldloze Communicatie.

Stel, een collega valt je tijdens vergaderingen steeds in de rede. Je ergert je eraan, maar zegt niets. Je wilt de sfeer goed houden en bent bang dat je moeilijk wordt gevonden.

Dus glimlach je. Je slikt je irritatie in. En onderweg naar huis voer je het gesprek alsnog - maar dan in je eentje, vanachter het stuur...

Je streven naar harmonie voorkwam misschien een botsing. Maar ondertussen groeide er vanbinnen een conflict.

Van harmonie naar innerlijke vrede

In plaats van al je aandacht te richten op de harmonie tussen jou en de ander, kun je beter eerst de verbinding met je eigen innerlijke vrede herstellen. Dat is iets wat je zelf in de hand hebt en kunt oefenen.

Innerlijke vrede is namelijk niet afhankelijk van de reactie van de ander.

En je hoeft haar ook niet te creëren.

Want vrede is er altijd.

Vrede is.

Wat niet wil zeggen dat je haar altijd voelt. Dat allerminst. Vaak liggen daar oordelen en hoogopgelopen emoties voor. Maar vrede is altijd dichtbij. En het vraagt helemaal geen rocket science om haar ook echt te ervaren.

Je hoeft daarvoor ‘slechts’ je oordeel los te laten. Of je er om te beginnen in elk geval iets minder stevig aan vast te klampen.

In het voorbeeld kunnen dat oordelen zijn als:

Mijn collega respecteert mij niet.

Ik had veel eerder mijn grens moeten stellen.

Als ik er nu nog iets van zeg, maak ik het alleen maar ongemakkelijk.

Misschien bevatten je oordelen nuttige informatie. Je hoeft ze dan ook helemaal niet weg te poetsen of te vervangen door een opgewekt positief verhaal. Je laat alleen voor even los dat ze de hele waarheid zijn.

En je ontspant.

En aanvaardt wat je voelt.

Je laat dat zijn, zonder veel waarde te hechten aan het verhaal waaróm je je zo voelt. Dat verhaal laat je - voor even - voor wat het is.

De Vrije Positie

Wat er dan ontstaat is een tussenruimte. Niet omdat het conflict is opgelost, maar omdat jij er niet langer volledig door meegesleurd wordt. In mijn werk noem ik die tussenruimte de Vrije Positie.

Je gedachten en emoties zijn er nog, alleen bepalen ze niet meer het hele uitzicht.

In je Vrije Positie kun je misschien voelen dat er onder je boosheid een heldere grens ligt. Bijvoorbeeld: ik wil mijn verhaal kunnen afmaken.

En onder je terughoudendheid een angst. Bijvoorbeeld: straks vinden ze me lastig.

Nu ontstaat er ruimte om te bepalen wat je in praktijk echt wil doen. Misschien hoef je helemaal geen groot conflictgesprek te organiseren. Misschien besluit je dat je de volgende keer rustig gaat zeggen: “Wacht even, ik wil mijn zin graag afmaken.”

Of je collega dat prettig vindt, weet je niet. Misschien wordt de sfeer zelfs even minder harmonieus. En dat mag, toch?

Belangrijker is: jij bent bij jezelf gebleven.

En dát is iets, wat je wél zelf in de hand hebt.

Innerlijke vrede maakt zichtbaar welke beweging nodig is

Uiterlijke harmonie als doel kiezen kan dus tegen je werken. Kan zomaar tegen je eigen belangen ingaan. En aan uiterlijke harmonie kun je wel bijdragen, maar je zult er nooit volledig grip op kunnen krijgen.

Met innerlijke vrede ligt dat anders. Daar kun je steeds naar terugkeren, want ze is altijd binnen handbereik - ook wanneer je haar niet direct voelt. Dat kun je heel goed oefenen.

Maar ook innerlijke vrede zie ik niet als doel, maar als middel. Een mens kan en hoeft niet permanent stil en vredig te zijn. We zijn levende wezens; we verlangen, botsen, begrenzen, veranderen en groeien. Je hebt het nodig om op te laden. En beter te kunnen zien wat nodig is. En dan ga je weer verder.

Zoals je tijdens een wandeling soms even moet stoppen om te zien waar je eigenlijk bent en welke kant je op wilt.

Als je innerlijke commentaarmachine stilvalt ontstaat er ruimte. Perspectief. En zie je opeens meer dan alleen je eigen gelijk, angst of automatische reactie. Er verschijnen mogelijkheden die je vanuit je strijdpositie niet kon zien.

Bij conflicthantering heb je je Vrije Positie keihard nodig

Gaandeweg ontdekte ik dat de Vrije Positie je conflictvaardigheid enorm verbetert. Daarom help ik mijn coachees om deze plek in hun systeem te verankeren.

Vanuit je Vrije Positie wordt veel sneller zichtbaar waar iets pijn doet, welke grens aandacht vraagt en waar je misschien zelf nog aan de bak mag. Ook kun je beter aanvoelen welke beweging nodig is: wel een gesprek voeren, iets voorbij laten gaan, een grens stellen, afstand nemen of iemand anders erbij betrekken.

En nee, innerlijke vrede lost niet al je problemen met de ander op.

Maar helpt je wel voorbij je innerlijke strijd te komen.

Waardoor je beter kunt zien - en ook voelen - waartoe het conflict je uitnodigt.

En zo kan een vervelend conflict een stapsteen naar groei worden.

Op jouw innerlijke vrede!

© aleXandra

je conflictbevrijder

PS. Wil je hier niet alleen over lezen, maar ermee oefenen?
Uit dit blog ontstond het idee voor Vrede – en vérder: een online oefengroep waarin we zes avonden oefenen met uit de innerlijke strijd stappen, je Vrije Positie hervinden en van daaruit verdergaan. We starten op 9 september 2026.
Bekijk hier Vrede – en vérder

Hi, aleXandra hier

Leuk dat je hier bent! Ik schrijf over alles wat met conflict te maken heeft—van innerlijke worstelingen tot grensoverschrijdend gedrag, zowel naar anderen als naar onszelf. En laten we eerlijk zijn: die laatste komt véél vaker voor. Want ohoh, wat kunnen we toch bitchen en bullebakken tegen onszelf! Misschien mag dat wel een onsje minder. Stel je eens voor hoe de wereld eruit zou zien als we daar allemaal mee begonnen…

Liefs, aleXandra

Psst. Ben je ook zo'n dropveter in nee zeggen? Check deze pagina. Of... als je zelf ook mensen begeleidt, dan zou ik voor deze pagina gaan!🥰

Mijn schrijfsels in je inbox? Gezellig!

De Vrijplaatscoach. Van Conflict naar Groei

Bickersgracht 272, 1013 LH Amsterdam

KvK: 537 49 375 | BTW: NL001832985B95

Privacyverklaring | Algemene voorwaarden