Wat er werkelijk aan de hand is wanneer mensen botsen

Een luipaard dat zich vastklemt aan een zachte bol wol.

Wat valt jou iets op, als je naar dit kunstwerk kijkt?

Neem er even de tijd voor, voordat je verder leest.

Toen ik dit beeld zag, dacht ik: hmm... iets klopt hier niet..

Dat beest - een roofdier - ligt daar uiterlijk slap, maar tegelijkertijd ook..

héél waakzaam. 

En opeens besefte ik: maar dit zie ik zo vaak in mijn werk!
Een bepaalde tegenstrijdigheid in het gedrag van cliënten.

Eigenlijk is dit een perfecte verbeelding van innerlijk conflict.

Ik zie dit specifieke beeld met name bij conflictmijders.

Aan de buitenkant lijkt er geen sprake van agressie.
Sterker nog, het kan er zelfs bijna ontspannen uitzien.

Maar wie goed kijkt - of voelt - ziet ook: een gespannen vasthouden aan veiligheid.

En deze mensen vergeten soms iets heel belangrijks:
dat ze zelf ook iets in de melk te brokkelen hebben.

Zolang iemand zich alleen slachtoffer voelt van de situatie
- zichzelf klein en gedeisd houdt -
blijft hij vastzitten.

Vaak hoeft zo iemand alleen maar een béétje te kantelen van binnen…
en ineens ziet die persoon:

Hey, ik heb óók kracht.
Ik kan kiezen.
Ik kan bewegen.

Aan gesprekken die escaleren. Verkeerde woorden. Fout gedrag.

Aan standpunten die botsen

Irritaties. Verwijten. Stiltes.

Dit wordt zichtbaar in de communicatie.

Omdat het fout gaat in de communicatie, denken we vaak dat het probleem daardoor komt.

We gaan aan de slag met effectief of geweldloos communiceren.
Met goed luisteren. Je eerder en beter uitspreken - liefst geweldloos.

Vaker checken of je elkaar wel goed begrepen hebt.

Dat werk.

Maar weet je.
In veel gevallen is communicatie niet de oorzaak.
Het is het gevolg.

Veel uiterlijk conflict is het symptoom van onopgelost innerlijk conflict.

Innerlijk conflict ontstaat wanneer verschillende gedachten, gevoelens, waarden of belangen, doelen, verlangens in jezelf met elkaar botsen.

Een deel van je wil iets zeggen of doen, terwijl een ander deel dat juist tegenhoudt.

Typische signalen van innerlijk conflict zijn bijvoorbeeld:

• Je wilt iets zeggen (vooruit), maar houdt je toch in (op de rem).

• Je hoofd wil de relatie / baan vasthouden, maar je hart is er allang klaar mee.

• Je komt de ander tegemoet, terwijl je eigen afstand zou willen.

• Iets in je wil alsmaar door, een ander deel gaat voor balans.

Zo'n innerlijk spanningsveld veroorzaakt 'ruis op de buis'.
De ander denkt bijvoorbeeld: 'Huh, eerst zei ze dit, en toen zei ze dat'.
Of: 'hij zegt wel dat hij wil, maar hij doet wat anders.'
Of: 'De ene keer doet ze aardig, maar dan weer opeens heel koud.'

De ander begrijpt het niet goed. Weet niet waar op te sturen.

Wat maar al te vaak uitmondt in conflict.

Mensen in conflict hebben vaak de behoefte zich ergens aan vast te klampen.

Aan een overtuiging. Of rol. Of aan hun versie van het verhaal.

Niet omdat ze koppig zijn.

Maar omdat dit veilig voelt.

Veiligheid kan er bijvoorbeeld zo uitzien:

• "Ik zeg maar niks."

• "Ik moet sterk blijven."

• "De ander moet eerst veranderen."

• "Ik kan hier toch niets aan doen."

Van buitenaf lijkt dat soms passief. Of zwak.

Maar eigenlijk probeert iemand gewoon grip te houden.

Zoals dat luipaard dat zich vastklemt aan die bol wol.

Het conflict aangaan voelt dan simpelweg te onveilig.

Maar als het veilig is, kunnen we groeien.

Dan kun je zomaar opeens merken: "Hey, maar wacht eens even… ik ben méér dan alleen slachtoffer (of dader).

Ik héb wel invloed. Ik kan kiezen. Ik kan bewegen.

Er zijn méér knoppen waaraan ik kan draaien."

En zo'n moment kan zomaar hét kantelpunt zijn in conflict.

Niet het moment dat je in gesprek bent met die ander.

De kanteling vindt plaats wanneer het innerlijke conflict opheldert en je van binnen weer bewegingsruimte ervaart.