Innerlijk conflict: wat er werkelijk aan de hand is wanneer mensen botsen

Wat valt jou op, als je naar dit kunstwerk kijkt?

Neem er even de tijd voor, voordat je verder leest.

Toen ik dit beeld zag, trof mij de gedachte: wat een mooie verbeelding van innerlijk conflict!

Een luipaard - roofdier - dat zich vastklemt aan een zachte bol wol.

Uiterlijk slap, maar wie goed kijkt, ziet ook waakzaamheid. 

Iets in die combinatie klopt er niet... 

En dat zie ik ook vaak bij mensen die in conflict zijn

Aan de buitenkant lijkt er geen sprake van agressie.

maar er is wel een gespannen vasthouden aan veiligheid.

Deze mensen vergeten soms iets belangrijks:
dat ze zelf ook iets in de melk te brokkelen hebben.

Zolang iemand zich alleen slachtoffer voelt van de situatie,
blijft hij vastzitten.

Vaak hoeft zo iemand maar een klein beetje te kantelen van binnen…
en ineens ziet die persoon:


hey, ik héb ook kracht.
Ik kan kiezen.
Ik kan bewegen.

Conflict is iets wat zich afspeelt tussen mensen.

In gesprekken. In woorden. In gedrag.

Daar botsen standpunten.

Daar ontstaan irritaties, verwijten of stiltes.

Daar wordt iets zichtbaar.

Maar wie goed kijkt, ziet dat dit meestal niet de bron is.

Wat we aan de buitenkant zien, is vaak het gevolg van iets anders:

de botsing van twee innerlijke krachtenvelden.

Van gedachten. Emoties. Overtuigingen. Angsten. Verwachtingen. Energieën.

Nog vóór iemand iets zegt, bewegen die krachten zich al van binnen.

En veroorzaken spanning.

Innerlijk, maar ook uiterlijk. 

Terwijl het conflict zich afspeelt in de buitenwereld

is de dynamiek die het voedt afkomstig uit de binnenwereld. 

Oftewel: uiterlijk conflict is vaak een symptoom van een onopgelost innerlijk conflict.

Waarom innerlijk conflict vaak onder de oppervlakte blijft

Wat is innerlijk conflict?
Innerlijk conflict ontstaat wanneer verschillende gedachten, gevoelens, waarden of belangen in jezelf met elkaar botsen. Een deel van je wil iets zeggen of doen, terwijl een ander deel dat juist tegenhoudt.

Typische signalen van innerlijk conflict zijn bijvoorbeeld:

  • Je wilt iets zeggen, maar houdt je toch in.

  • Je voelt boosheid én twijfel tegelijk.

  • Je hoofd wil de relatie vasthouden, maar je hart is er allang klaar mee.

  • De ene stem in je vindt dat je moet presteren, de andere gaat voor rust.

Wanneer zo'n innerlijk spanningsveld onzichtbaar blijft, ontstaat er 'ruis op de buis', wat zomaar kan uitmonden in een uiterlijk conflict.

Een innerlijk conflict blijft vaak verborgen omdat we van jongs af aan leren om vooral naar de buitenkant van een situatie te kijken.

Als twee mensen botsen, richten we onze aandacht automatisch op:

  • wat de ander deed of zei

  • wie er gelijk heeft

  • hoe het gesprek beter gevoerd kan worden

Dat lijkt logisch, want het conflict speelt zich zichtbaar tussen mensen af.

Maar de ander confronteert ons vaak ook met iets in onszelf.

Met het feit dat we de situatie anders zien, anders voelen of andere waarden hebben.
Dat kan aan ons gevoel van logica en waarheid tornen.

Omdat we onszelf beter begrijpen dan de ander, proberen we vaak eerst grip te krijgen door erover na te denken. Daar gaat veel energie naartoe.

Tegelijk werkt innerlijk conflict ook als een onbewust overlevingsmechanisme. Angst voor confrontatie, afwijzing of pijn kan maken dat we het liever niet te direct onder ogen zien.

Maar wanneer die spanning te lang onder de oppervlakte blijft, kan dat leiden tot onrust, stress, vermoeidheid — en uiteindelijk opnieuw conflict.

Het innerlijke krachtenveld

In dat innerlijke krachtenveld spelen soms overwegingen en vragen die nooit uitgesproken worden. 

Mag ik hier wel iets van zeggen? Word ik nog wel serieus genomen als ik dit benoem? Straks vinden ze me lastig. Misschien stel ik me wel aan.

Of juist: Dit pik ik verdomme niet. Nu is het klaar. Ik moet mezelf verdedigen.

Maar kan ik me dat wel veroorloven? Wat als ik uit het pulletje gejopt wordt? 

Er zijn tegenstrijdige gevoelens en gedachten die ruis veroorzaken. 

En die creëren een spanningsveld.

Waarom mensen zich vastklampen

In conflicten zie ik vaak dat mensen zich ergens aan vastklampen.

Aan een overtuiging. Aan een rol. Aan een verhaal over wat er gebeurt.

Niet omdat ze koppig zijn.

Maar omdat het veilig voelt.

Veiligheid kan er bijvoorbeeld zo uitzien:

  • "Ik zeg maar niks."

  • "Ik moet sterk blijven."

  • "De ander moet eerst veranderen."

  • "Ik kan hier toch niets aan doen."

Van buitenaf lijkt dat soms passief. 

Of zwak.

Maar wie beter kijkt ziet: iemand probeert grip te houden.

Zoals dat luipaard dat zich vastklemt aan die bol wol.

Omdat het conflict aangaan simpelweg te onveilig voelt.

Het kantelpunt

Maar mensen kunnen groeien.

Vaak is een klein beetje meer veiligheid in de conflictbegeleiding (zoals niet invullen 😉)
al genoeg.

Dat iemand ineens merkt:

"Wacht eens even… ik ben hier niet alleen maar slachtoffer van.

Ik héb invloed. Ik kan kiezen. Ik kan bewegen."

Zo'n moment kan zomaar hét kantelpunt zijn in een conflict.

Niet wanneer ze eindelijk met elkaar praten.

Maar wanneer zo iemand van binnen weer bewegingsruimte ervaart.

De drieslag van conflictvaardigheid

In mijn conflictbegeleidingswerk zijn drie bewegingen aan de orde.

Conflict hanteren

Hoe ga je makkelijker en beter om met wat er gebeurt? Hoe blijf je aanwezig zonder dat het conflict je volledig overneemt?

Conflict benutten

Wat laat dit conflict je zien? Over jezelf, je grenzen, je waarden, je behoeften? En welke belangrijke boodschap zit er voor jou in verstopt?
Conflicten kunnen verrassend veel blootleggen.

Conflict loslaten

Soms kan een conflict worden opgelost. Maar niet altijd. En dan zijn er mogelijkheden om het als pijnveld sneller uit elkaar te laten vallen. Dat de lading verdwijnt. Dan stromen de energie en het zelfvertrouwen weer terug. 

Waar conflictbegeleiding begint

Ik ontdekte dat het veel beter werkt om de conflictbegeleiding niet te beginnen bij het hanteren. Bij de onderlinge communicatie. Maar bij het innerlijke krachtenveld.

Wanneer daar meer helderheid is en ruimte ontstaat - en iemand bv niet meer krampachtig hoeft vast te houden - verandert er vaak vanzelf iets in het gesprek met de ander.

Niet omdat iemand een betere gesprekstechniek gebruikt.

Maar omdat iemand dichter bij zichzelf blijft. 

Authentieker reageert. 

En diens innerlijke positie verschoven is.

En dat maakt alle verschil.

Wanneer mensen dit innerlijke conflict eenmaal beginnen te herkennen, verandert vaak ook hun manier van kijken naar het conflict met de ander. En precies daar ligt ook een belangrijk deel van het werk van professionals die mensen in conflict begeleiden.

Werk jij met mensen in conflict?

Werk je als bedrijfsmaatschappelijk werker, vertrouwenspersoon of geestelijk verzorger en begeleid je op individuele basis mensen in conflict?


Dan weet je hoe vaak het zichtbare conflict slechts het topje van de ijsberg is.

In mijn opleiding Transformatieve Conflictbegeleiding leer je hoe je met die onderliggende innerlijke dynamiek kunt werken, zonder te psychologiseren, maar met een helder model dat mensen helpt hun eigen wijsheid en richting te hervinden.

22 april start een nieuwe groep.
Als je wilt verkennen of dit bij je werk past, kun je hier meer lezen:

aleXandra
conflictbevrijder en trainer transformatieve conflictbegeleiding
© De Vrijplaatscoach

Hi, aleXandra hier

Leuk dat je hier bent! Ik schrijf over alles wat met conflict te maken heeft—van innerlijke worstelingen tot grensoverschrijdend gedrag, zowel naar anderen als naar onszelf. En laten we eerlijk zijn: die laatste komt véél vaker voor. Want ohoh, wat kunnen we toch bitchen en bullebakken tegen onszelf! Misschien mag dat wel een onsje minder. Stel je eens voor hoe de wereld eruit zou zien als we daar allemaal mee begonnen…

Liefs, aleXandra

Over mij

Psst. Ben je ook zo'n dropveter in nee zeggen? Check deze pagina. Of... als je zelf ook mensen begeleidt, dan zou ik voor deze pagina gaan!🥰

Mijn schrijfsels in je inbox? Gezellig!

De Vrijplaatscoach. Van Conflict naar Groei

Bickersgracht 272, 1013 LH Amsterdam

KvK: 537 49 375 | BTW: NL 0018 3298 5B95