Feedback geven zonder ruzie? Yes please.

Een collega feedback geven kan zomaar eindigen in… tja: een mini-oorlogje. Niet omdat je punt niet klopt, maar omdat de vorm het gesprek saboteert vóór je überhaupt begonnen bent. En weet je: vaak gaat dat al mis bij de eerste zin.
Te hard inkoppen = defensie. Te zacht en voorzichtig = vaag en niemand doet er wat mee. Dus: hier hoe de meesten van ons de bietenbrug op gaan. En hoe het wél lukt.

❌ “Ik heb het gevoel dat jij… / Volgens mij ben jij… / Ik vind dat jij…”
Dat is geen feedback geven. Dat is een diagnose, met jouw vinger erbij.
De ander hoort: oordeel. Gevolg: verdediging, uitleg, tegenaanval. Logisch.

👉 Beter: hou het bij feiten/gedrag. Niet bij: 'jij bent zo iemand.'

❌ “Niet persoonlijk nemen hoor, maar…”
Hoezo 'niet persoonlijk'? Je hebt het letterlijk over iemands gedrag!
Zeg dan niet dat het niks met die persoon te maken heeft. Dat voelt als gaslight-lite.

❌ “Ik ben gewoon eerlijk hoor, maar…”
Klinkt alsof je normaal een beetje freestyle met waarheid omgaat.
Bovendien is “eerlijk” geen vrijbrief voor bot.

❌ “Het is maar een kleine opmerking, maar…”
Als het je irriteert, is het blijkbaar niet zo heel klein. Je maakt het alvast onbelangrijk en dat voelt voor de ander óók verwarrend.

❌ “Doe ermee wat je wil, maar…”
Klinkt ruimdenkend, maar je geeft de ander meteen een escape-route: “Oké, dankjewel. Doei.” Als je wíl dat er iets verandert: wees helder.

❌ “Sorry dat ik het zeg, maar…”
Waarom sorry? Feedback (goed gebracht) is een cadeautje. (Should be.)
Nee echt: als jij jezelf al niet serieus neemt, waarom zou de ander dat dan wel doen?

❌ “Hoe vond je het zelf?”
Klassieker. En dan zegt je collega: “Prima eigenlijk.”
En jij: “…”
Einde gesprek. Terwijl jij juist iets bespreekbaar wilde maken.

Hier is de hack:
Zorg eerst voor veiligheid, dan voor helderheid, en pas daarna voor afspraken.

Denk aan: licht – donker – licht.

De do’s (stap voor stap)

✅ 1) Niet 'in the heat of the moment'

Als je nog trilt van irritatie: wacht even.
Kalmeer jezelf. Loop een rondje. Slaap er desnoods een nachtje over.

Maar: wacht ook weer niet zó lang dat het gaat etteren.

Mijn regel: als ik er morgen nóg aan denk, is het een gesprek waard.

✅ 2) Maak een afspraak en houd het bij één onderwerp

Serieuze feedback geef je niet in de wandelgangen.

Dat is basically een openbare executie met “het is maar bedoeld als tip” erachteraan.

Zeg liever iets als: “Heb je ergens vandaag/tomorrow 10 minuten? Ik wil even iets met je afstemmen over [concreet gedrag/feit], omdat ik graag wil dat we fijn samenwerken.”

En: kies één onderwerp.

Als de ander er van alles bij haalt: begrens.

“Ik hoor dat er meer speelt. Voor nu wil ik het houden bij [dit punt].
Als je ook [dat andere] wil bespreken, maken we daar apart tijd voor.”

Dit is geen afkappen. Dit is gewoon… volwassen.

✅ 3) Start met een positief kader (is niet slijmen, wel veiligheid)

Positief kader betekent niet dat je begint met een complimentencircus.
Het betekent: je maakt duidelijk dat je niet komt om te winnen of bepalen, maar om de samenwerking (relatie) te verbeteren.

Vier manieren om je feedback positief te framen (die bijna altijd werken):

1) Toon begrip (echt begrip, geen “ik snap je” als stopwoord)

“Als ik kijk naar de drukte van die dag, snap ik dat je snel wilde schakelen. Klopt dat?”

Je laat zien: ik heb je niet al veroordeeld.

2) Benoem welke behoefte bij jou in de knel kwam (kwetsbaar, maar stevig)

Niet: “ik voel me niet gezien.”
Wel: “Voor mij is het belangrijk dat mijn input meeweegt.”

Dat is duidelijk én volwassen.

3) Benoem je intentie / doel (wij-gevoel, toekomst)

“Ik wil dit bespreken omdat ik graag wil dat we elkaar kunnen vertrouwen en soepel samenwerken.”

4) Benoem je waarde (waar het je ten diepste om gaat)

Niet: “ik kan niet tegen oneerlijkheid.”
Wel: “Eerlijkheid en openheid zijn voor mij belangrijk in samenwerking.”

Dat klinkt direct, maar niet aanvallend.

Kleine nuance (belangrijk): in sommige culturen of teams is direct feedback geven éxtra beladen (hiërarchie, gezichtsverlies, genderrollen, religieuze gevoeligheden). Dan is het nóg belangrijker om eerst veiligheid en intentie neer te zetten, en eventueel te checken: “Is dit een oké moment?”

✅ 4) Feit → effect → wens (zonder drama)

Pas na je positieve framing ga je naar je punt ("donker"). Hou het clean.

Feit: wat gebeurde er concreet?
Effect: wat was de impact op jou/het werk?
Wens: wat wil je voortaan anders?

Voorbeeld:

• Feit: “In het overleg van maandag werd ik een paar keer onderbroken terwijl ik mijn punt maakte.”

• Effect: “Daardoor haakte ik af en werd mijn bijdrage minder meegenomen.”

• Wens: “Ik wil graag dat ik kan uitspreken. Als je wil aanvullen: top - maar ná mijn zin.”

En ja, je mag emotie noemen. Kort. Zonder soundtrack.

“Dat maakte me boos/onzeker.”
Klaar.

(Hé, en even eerlijk: jouw emoties zijn van jou. Ze zijn altijd je eigen verantwoordelijkheid. De ander kan ze niet wegtoveren. Wel kunnen jullie samen voorkomen dat je telkens in dezelfde trigger-achtbaan belandt.)

✅ 5) Benoem óók je eigen aandeel (als dat er is)

Dit is mega 'ontdooiend'.
Bijvoorbeeld: “Ik merk dat ik soms te lang wacht met iets zeggen en dan wordt het groter in mijn hoofd. Dat wil ik anders doen.”

Bam. Gelijkwaardigheid. Niemand op het strafbankje.

✅ 6) Maak afspraken en plan een check-moment

Brainstorm samen: “Hoe doen we dit voortaan?”

Maak het concreet:

• Wie doet wat?

• Wanneer?

• Waaraan merken we dat het beter gaat?
  
  

En plan meteen een follow-up: “Zullen we over twee weken even evalueren hoe dit loopt?”

✅ 7) Bereid je voor op tweerichtingsverkeer (goodwill = goud)

Een goed gesprek is geen monoloog met publiek.

Bereid 2–3 open vragen voor, zoals:

• “Hoe heb jij dat moment beleefd?”

• “Welke info had jij toen tot je beschikking?”

• “Wat zou jou helpen om het anders te doen?”
  
  

Vermijd: “Waarom deed je dat?” (klinkt snel als aanklacht)
Beter: “Wat maakte dat je het zo aanpakte?”

“Ik wil even iets met je bespreken omdat ik onze samenwerking belangrijk vind.
Ik denk niet dat je intentie verkeerd was - en toch had het effect op mij.
Maandag in het overleg gebeurde [feit].
Dat deed [effect].
Wat ik nodig heb/voortaan wil is [wens].
Hoe kijk jij daartegenaan?”

Klaar. Niet perfect. Wel effectief.

Als je dit spannend vindt, is dat niet “zwak”.
Het is je systeem dat zegt: brrr, dit voelt onveilig.

En dat heeft eerlijk gezegd meestal een reden.

Maar hier is de kicker:
Een beetje spanning dragen is vaak precies de prijs van echte helderheid.

En helderheid… is uiteindelijk best liefdevol.

Alleen niet altijd comfortabel. 😄

Succes!
(En als het toch te groot is: welkom.)

aleXandra
conflictbevrijder
© De Vrijplaatscoach